Böbrek Taş Hastalıkları

Böbrek Taş Hastalıkları


  • Böbrek Taşları
  • Üreter Taşları
  • Mesane Taşları

 

BÖBREK TAŞI

Böbrek Taşı nedir?

Vücudumuzun en önemli organlarından olan böbrekler, vücutta metabolizma sonucunda oluşan atıkların uzaklaştırılması ve asit-baz dengesi  başta olmak üzere birçok önemli görevi vardır. Böbrek hastalıklarından olan ve toplumumuzda da sık gözlenir. Erkek popülasyonda daha fazla olmak üzere toplumda her 10 kişiden birinde görülen böbrek taşı rahatsızlığı yaşam konforunu ciddi şekilde bozar. Şiddetli ağrı, yangı, bulantı, kusma, idrar yollarında kanama, idrarda zorlanma başlıca belirtileridir. Belirti vermeden, kontrollerde  veya farklı amaçlar için çekilmiş filmlerde tespit edilen taşlar da mevcuttur. İhmal edilen veya tedavi edilmeyen böbrek taşı rahatsızlıkları, böbrek fonksiyonlarının kalıcı olarak bozulmasına neden olabilmektedir. Bu yüzden takip ve tedavisi önemlidir.

Böbrek taşı hastalığının en yaygın semptomları

  • Şiddetli lomber, karın ve bel ağrıları

  • Bulantı ve kusma

  • İdrarda kan görülmesi

Böbrek Taşı Nedenleri

Böbrek taşı oluşumunun nedeni tam olarak bilinemese de taş oluşumu ile ilgili bir çok teori vardır. Bu oluşumların nedenleri ve önlenmesini amaçlıyoruz. Aşağıdaki bazı sebebler taş oluşumu riskini artırmaktadır.

  • Ailesel Faktörlerler
  • Erkek cinsiyet
  • Beslenme Alışkanlıkları
  • Obezite
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
  • Yetersiz fiziksel aktivite
  • Yetersiz Sıvı alımı
  • Sıcak iklim
  • Doğumsal böbrek anomalileri
  • Metabolik Böbrek  Hastalıkları
  • Kronik bağırsak problemleri
  • Gut hastalığı v.b.

 

Böbrek taşı çeşitleri

Böbrek taşı, taşı oluşturan minerallere göre aşağıdaki çeşitlere ayrılır:

  • Kalsiyum taşları: Kalsiyum oksalat ve kalsiyum fosfat gibi kalsiyumun çeşitli bileşiklerinin oluşturduğu taşlardır. Tüm böbrek taşı vakalarının yaklaşık %75'i kalsiyum taşlarından oluşmaktadır.

  • Ürik asit taşları : Genellikle yüksek proteinli diyetle beslenen bireylerde görülen böbrek taşı türüdür.

  • Sistin taşları: Nadir görülen bir böbrek taşı türü olmakla birlikte genellikle metabolik bozukluklardan kaynaklıdır.

  • Sitruvit (enfeksiyon) taşları: Genellikle idrar yolu enfeksiyonlarından kaynaklanan bu taş türü, çok hızlı büyümesi nedeniyle kısa sürede ciddi böbrek hasarına yol açabilmektedir.

 

Böbrek taşı teşhisi

Böbrek taşının teşhis edilmesinde çeşitli görüntüleme yöntemleri  ve laboratuvar testlerinden yaralanılır.

  • Ultrasonografi

  • Bilgisayarlı Tomografi

  • Direk Üriner Sistem Grafisi

  • İdrar Analizi

  • İdrar Kültürü

  • Böbrek Fonksiyon Testleri

  • Metabolik Testler

  • Hormonlar

 

Böbrek taşı tedavi yöntemleri

Böbrek taşı rahatsızlığında tedavi süreci, taşın boyutu ve türü gibi faktörlere göre değişkenlik gösterir.  Bazı taşlar ameliyat yapılmaksız özellikle küçük boyutlu taşlarda hekim önerisi doğrultusunda uygulanabilen ilaç tedavilerinin yanı sıra bol su tüketimi ile taşların idrar yolu ile atılımı sağlanabilir. Daha büyük boyuttaki taşlar için önceleri açık ameliyat uygulanmaktaydı. Fakat gelişen teknoloji ve tıbbın ilerlemesi ile zorlu bir iyileşme süreci gerektiren ve hastalığın tekrarlama olasılığını artıran bu yöntem, yerini daha yenilikçi uygulamalara bırakmıştır.

ESWL (Extracorporeal Schock Wave Lithotripsy)

Üreterorenoskopi

Retrograd İntrarenal Cerrahi (RIRS)

Perkutan Nefrolitotomi (PNL)

Tüm bu tedavi yöntemlerinden hangisinin tercih edileceği ürolog tarafından yapılan detaylı muayene sonrasında belirlenmelidir.

 

Korunma yolları

Böbrek taşlarından korunma yöntemlerini bilmek ve uygulamak da önem taşır. Bireyde oluşan taş türünün bilinmesi  ve ona göre korunma yöntemleri belirlenmelidir.

Günde 2,5 litre  sıvı tüketilmeli

Günlük egzersiz yapılmalıdır

Tuz kısıtlanmalı

Bol lifli besinleri tercih edilmeli, hayvansal protein alımı makul ölçülerde olmalıdır.

Kola, gazoz gibi idrarda asit-baz dengesini bozan içeceklerden kaçınılmalıdır.

Yüksek okzalat içeren pancar, soya, siyah çay, çikolata, kakao, kuru incir, karabiber, fındık, maydanoz, haşhaş tohumu, ıspanak, çilek, böğürtlen vb besinler aşırı tüketmemelidir.

Şarap taş hastalığına karşı koruyucu etki yaparken, içerdiği pürin dolayısıyla bira ve benzeri alkollü içecekler yatkın kişilerde ürik asit taşı riskini artırabilir.

Ürik asit taşlarının önlenmesi için; pürin içeren balık, sakatat, kuru bakliyat, mantar, ıspanak, kuşkonmaz, karnabahar ve et tüketiminin de kısıtlanması gerekir.